Barbara Hołubczat, Anna Maria Zawadzka Satysfakcja i frustracja podstawowych potrzeb i sens życia – mediująca rola emocji społecznie angażujących i nieangażujących społecznie

Pełen tekst

Rocznik: 2026

Tom: XXXI

Numer: 3

Tytuł: Satysfakcja i frustracja podstawowych potrzeb i sens życia – mediująca rola emocji społecznie angażujących i nieangażujących społecznie

Autorzy: Barbara Hołubczat, Anna Maria Zawadzka

PFP

DOI: https://doi.org/10.34767/PFP.2026.03.04

Abstrakt

Wprowadzenie: Ważnym elementem dobrostanu jednostki jest satysfakcja podstawowych potrzeb psychologicznych: autonomii, kompetencji i związków. Kluczowe jest również to, czy człowiek ma poczucie sensu życia, czy nie, ponieważ jego brak może prowadzić do psychopatologii. Nieodłącznym elementem ludzkiego życia jest odczuwanie emocji, które mają ogromny wpływ na ludzkie zachowania, myśli, postrzeganie świata oraz relacje społeczne. Celem badania było zaproponowanie teoretycznego modelu związków pomiędzy podstawowymi potrzebami psychologicznymi a sensem życia z rozróżnieniem emocji pozytywnych i negatywnych oraz angażujących i nieangażujących społecznie.

Materiał i metody: W badaniu wzięło udział 237 osób dorosłych w wieku 18-82 lat (M = 37.9; SD = 16.4). Uczestnicy wypełniali następujące kwestionariusze: Skala Satysfakcji i Frustracji Podstawowych Potrzeb Psychologicznych, Kwestionariusz Zgłaszanej Częstotliwości Doświadczeń Emocjonalnych oraz Czteroczynnikowa Skala Sensu Egzystencjalnego.

Rezultaty: Uzyskane wyniki wskazały, że emocje nieangażujące społecznie pośredniczyły w związku pomiędzy podstawowymi potrzebami psychologicznymi a sensem życia. Satysfakcja podstawowych potrzeb wiązała się dodatnio z pozytywnymi emocjami nieangażującymi, które wiązały się dodatnio z sensem życia. Natomiast frustracja podstawowych potrzeb wiązała się dodatnio z negatywnymi emocjami nieangażującymi, które wiązały się ujemnie z sensem życia. Emocje angażujące społecznie pośredniczyły tylko w związku pomiędzy frustracją podstawowych potrzeb psychologicznych a sensem życia. Frustracja potrzeb wiązała się ujemnie z pozytywnymi emocjami angażującymi społecznie obniżając w ten sposób poziom sensu życia.

Wnioski: Podsumowując, emocje odgrywają istotną rolę dla satysfakcji potrzeb psychologicznych i sensu życia, co stanowi ważny aspekt dbania o zdrowie psychiczne i funkcjonowanie jednostek.