Adam Niemczyński Dyskusje naukowe: Znaczenie ideałów w rozwoju człowieka. Wykład wygłoszony podczas 31. Ogólnopolskiej Konferencji Psychologii Rozwojowej

Abstrakt

O znaczeniu ideałów dla rozwoju osobowości człowieka mówi się zwykle, że pojawiają się  w adolescencji, a później wobec realiów życia dorosłego odchodzi się od nich i mało kto pozostaje im wierny. Kierowanie się ideałami w dorosłości staje się podejrzane z punktu widzenia adaptacji do zadań i wymagań życia dorosłego. W wieku senioralnym tym bardziej nie widać miejsca na ideały, nawet bilans życiowy obywa się bez odwołania do realizacji ideałów młodości. Tymczasem ideały są niezależnymi od nas obiektami, do których odnosi się nasze poznanie i rozwój osobowości biegnie realizacja ideałów, niekoniecznie pozytywnych,  a zawsze mglistych i wymagających interpretacji dla ich rozjaśnionego i uwyraźnionego  – na przykład - w to, co jest, a co nie jest prawdą lub co jest rozstrzygnięciem sporu sprawiedliwym, a co takie nie jest. Ideały wymagające interpretacji zostawiają nas zawsze z realizacją cząstkową – na przykład – ideału prawdy naszych twierdzeń lub ideału sprawiedliwości rozstrzygnięć naszych sporów. Teza moja brzmi: „Nie ma ludzkiego rozwoju bez odniesienia do ideałów wspólnego życia ludzi. Nie ma bowiem naszego życia i rozwoju poza światem kultury i cywilizacji, które są środowiskiem naszego rozwoju, a biorą się z realizacji ideałów współżycia ludzi ze sobą i ze światem przyrody.”