Izabela Grzankowska, Adam Kumor Zaburzenia obsesyjno-kompulsyjne o wczesnym początku – analiza postępowania diagnostycznego na podstawie studium przypadku dziecka w wieku przedszkolnym

Abstrakt

Wprowadzenie

Zaburzenia obsesyjno-kompulsyjne (OCD) u dzieci stanowią istotne wyzwanie diagnostyczne, szczególnie w wieku przedszkolnym, gdy rytuały rozwojowe mogą maskować objawy kliniczne. Wczesne rozpoznanie ma kluczowe znaczenie dla rokowania, gdyż wczesny początek i długotrwałe utrzymywanie się objawów wiąże się z większym ryzykiem przewlekłego przebiegu oraz współwystępowania innych zaburzeń.

Metoda

Badaną była 3,5-letnia dziewczynka, wychowywana w pełnej rodzinie, której towarzyszyły bardzo nasilone uporczywe niefunkcjonalne zachowania dezorganizujące codzienne życie dziecka i całej rodziny.

Problemem badawczym było określenie charakteru nasilonych nieadaptacyjnych zachowań oraz ich znaczenia klinicznego. W hipotezach badawczych zakładano, że należy rozstrzygnąć, czy występujące zachowania spełniają kryteria: normatywnych rytuałów, cech zaburzeń o podłożu neurorozwojowym, wczesnodziecięcej postaci OCD czy też czy pełnią regulacyjną funkcję związaną z nadmiernym stresem dziecka.

Zastosowano baterię metod diagnostycznych do oceny rozwoju i weryfikacji charakteru objawów kierowanych do opiekunów i do samego dziecka. Zalecono również konsultację neurologiczną.

Wyniki

Stwierdzono prawidłowy rozwój poznawczy i językowy przy dysharmonii w zakresie samoregulacji emocjonalnej. Wykluczono ASD i ADHD, choć potwierdzono cechy impulsywności i sztywności zachowań. Rytuały nie mieściły się w granicach normy rozwojowej. Miały charakter uporczywy, dezorganizujący funkcjonowanie i związany z istotnym dystresem. Wyniki CY-BOCS wskazały na znaczne nasilenie kompulsji u badanej.

Konkluzje

Zachowania dziewczynki spełniają kryteria wczesnodziecięcej postaci OCD o umiarkowanym nasileniu. Objawy nasilają się w kontekście stresu i obciążenia samoregulacyjnego, a czynniki rodzinne częściowo modulują ich intensywność. Wyniki podkreślają znaczenie wczesnej, wieloaspektowej diagnozy oraz konieczność wdrożenia ukierunkowanej interwencji terapeutycznej.