Julia Banach Co może wspierać diagnozę psychologiczną? Przegląd polskojęzycznych narzędzi do pomiaru negatywnych emocji klimatycznych
Rocznik: 2025
Tom: XXX
Numer: 4
Tytuł: Co może wspierać diagnozę psychologiczną? Przegląd polskojęzycznych narzędzi do pomiaru negatywnych emocji klimatycznych
Autorzy: Julia Banach
PFP
Abstrakt
Wprowadzenie: Kryzys klimatyczny stanowi obecnie jedno z największych wyzwań dla społeczności na całym świecie. Wraz z jego narastaniem rośnie również zainteresowanie tym obszarem wśród badaczy z różnych dziedzin, w tym psychologii. Coraz więcej badań ukazuje związek między skutkami zmian klimatycznych a występowaniem objawów psychopatologicznych. W odpowiedzi na to zjawisko powstają nowe konstrukty, takie jak lęk klimatyczny. Tendencja ta widoczna jest również w środowisku polskich naukowców. W związku z dynamicznym rozwojem tego obszaru badawczego rośnie zapotrzebowanie na użyteczne narzędzia służące do pomiaru nasilenia objawów psychopatologicznych w kontekście kryzysu klimatycznego.Celem niniejszego artykułu jest identyfikacja i opis narzędzi psychometrycznych dostępnych w języku polskim, które służą do pomiaru negatywnych emocji klimatycznych.
Materiał i metody: Analiza baz danych pozwoliła na zidentyfikowaniu 163 pozycji. Liczba pozycji zmniejszyła się po procesie selekcji do 8, ostatecznie zidentyfikowano jedynie 5 narzędzi psychometrycznych do pomiaru negatywnych emocji klimatycznych. Cztery z pięciu narzędzi to kwestionariusze samoopisowe, podczas gdy jedno stanowi zestaw eksperymentalnych bodźców tekstowych. Dwa narzędzia zostały stworzone w języku polskim, trzy pozostałe to polskie adaptacje narzędzi anglojęzycznych. Wszystkie pozycje są dostępne w wolnym dostępie, w języku polskim.
Wnioski: Istnieje duża potrzeba tworzenia oraz adaptowania narzędzi pozwalających na mierzenie emocji klimatycznych, dzięki którym możliwe będzie projektowanie adekwatnych strategii diagnostycznych oraz terapeutycznych, szczególnie dostosowanych do młodych osób, które mają największe nasilenie wymienionych zjawisk.